kinderen sport
Onlangs verschenen:
De zorgkalender ll
De optimale zorg op de basisschool!

deel 1: groep 1 en 2
deel 2: groep 3,4 en 5
deel 3: groep 5,6 en 7
Zie bibliografie

“OP SCHOOL”

Webbased sociaal emotioneel volgsysteem voor het (speciaal)  basisonderwijs
Alleen gebruik van de leerlingenvragenlijst
Alleen gebruik voor problematische groepen
 
Leerkrachten moeten volgens de Inspectie van Onderwijs systematisch de voortgang in de ontwikkeling van leerlingen volgen en analyseren. Een wezenlijk criterium daarbij is het regelmatig volgen van de sociale competenties van de leerlingen regelmatig en de resultaten daarvan op groepsniveau overzichtelijk administreren. Het staat scholen vrij om een volginstrument voor sociale competenties te kiezen, als het instrument maar een signalerend vermogen heeft en de scholen  goed inzichtelijk kunnen maken hoe ze de sociaal-emotionele ontwikkeling van hun leerlingen volgen.
“Op School” biedt al deze mogelijkheden. Door het toevoegen van de nieuwe functionaliteit, de leerlingenvragenlijst, zijn de mogelijkheden alleen maar groter geworden.
 
Uitgangspunten “Op School”
 
1. De leerling op school.
Al te vaak grijpt een leerkracht de thuissituatie van een kind aan als excuus voor de problemen die zijn ontstaan. Die situatie is natuurlijk wel belangrijk en de leerkracht moet daar wel goed naar kijken, maar hij kan die thuissituatie niet altijd veranderen en niets doen is geen optie. Het is dus wel belangrijk die thuissituatie mee te nemen in de afwegingen die worden gemaakt maar verder gaat het niet. Als externe hulpverlening nodig wordt geacht, kan dat in “Op School” worden aangegeven.
 
2.  “Op School” en de subjectiviteit van de leerkracht.
Het objectief in kaart brengen van de sociaal-emotionele ontwikkeling is moeilijk. Het is steeds gebonden aan de subjectieve beleving van degene die de vragen beantwoordt. In “Op School” wordt die subjectiviteit als een gegeven beschouwd. Immers de leerkracht handelt naar een leerling toe op basis van zijn denken over de leerling. Door betekenissen van de gedragskenmerken aan te geven, door de rol van de intern begeleider in het programma en door de rapportages wordt de objectiviteit zoveel mogelijk gewaarborgd.
 
3.  Effectieve tijdsinvestering
De screening van “Op School” wordt voor alle leerlingen ingevuld. Die bestaat uit het aanvinken van de bij de leerling meest kenmerkende gedragingen en het beantwoorden van vijf vragen die de mate van ernst bepalen. Daarna neemt de leerkracht de beslissing of er een handelingsplan moet worden gemaakt. Voor leerlingen met wie weinig tot niets aan de hand is, is dit voldoende. Voor leerlingen met wie wél iets aan de hand is kan direct een concreet handelingsplan worden gemaakt aan de hand van acties en tips die in het programma staan.

4. Opbrengsten
In “Op School” worden geen normen gesteld op leerling niveau. De screening geeft een beeld van het functioneren van de leerling op school door gedragingen aan te vinken die de leerkracht het meest kenmerkend vindt voor de leerling. Dat is op drie gebieden: gedrag ten opzichte van de leerkracht gedrag ten opzichte van de medeleerlingen en werkhouding.
Of dit beeld reden tot zorg en tot actie geeft, hangt af van het beantwoorden van de volgende onderdelen van het programma. Na de screening van de gedragingen beantwoordt de leerkracht vijf kernvragen. Hij denkt daarbij aan hoe hij de aangevinkte gedragingen in de drie bovenstaande gebieden interpreteert. Daarna zal hij aangeven of er reden is voor een handelingsplan.
 
De opbrengsten op groepsniveau en op schoolniveau worden  in ‘Op School”  via de rapportages duidelijk zichtbaar gemaakt. Als extra waarschuwing worden negatieve gedragingen die op groeps- en/of  schoolniveau meer dan 25% zijn aangevinkt in het rood aangegeven.
De uitkomst van 25% of meer op de negatieve gedragingen, kernvragen en reden tot actie kan aanleiding zijn om niet te kiezen voor het uitvoeren van individuele handelingsplannen maar het onderwerp in het groepsplan op te nemen en daar in het leerling dossier naar te verwijzen.
 
5.  Competentieverhogend
Centraal in het programma staat het denkproces van de leerkracht over het gedrag en de werkhouding van de leerlingen. Dit denkproces moet wel gevoed worden door theorie. Bij elk onderdeel van dit programma staan vraagtekens. Achter die vraagtekens wordt in het kort de theorie en de praktijk over dit onderdeel beschreven. Met deze kennis zal de leerkracht steeds beter zicht krijgen op leerlingen met gedrags- en werkhoudingsproblemen. De competenties 1 (interpersoonlijk competent) en 2 (pedagogisch competent) van SBL worden in dit programma duidelijk aangesproken.
 
Inhoud van “Op School”
 
De screening:
“Op School” gaat uit van twee screeningen per jaar voor alle leerlingen in oktober en in maart en bestaat uit drie onderdelen.
 
1. Screenen van:
gedrag t.a.v. de leerkracht;
gedrag t.a.v. de medeleerlingen;
werkhouding
2. Het beantwoorden van 5 kernvragen op basis waarvan de leerkracht beslist of er een handelingsplan moet worden gemaakt.
3. Keuze of er reden tot actie is en er een handelingsplan gemaakt moet worden.
 
Het handelingsplan
Als er reden tot actie is, kan de leerkracht doorgaan met het maken van het handelingsplan in de volgende stappen.
1. Inschatting zelfbeeld: hoe ziet de leerling zichzelf op sociaal, cognitief en lichamelijk gebied
2. Indicaties: waar liggen de grootste problemen
3. Extra indicaties: wat kan er nog meer oorzaak van de problemen zijn
4. Bepalen overheersend gevoel bij de leerling: hoe voelt de leerling zich gezien zijn problemen
5. Uitwerking van het plan: vrije tekst om het basis handelingsplan te concretiseren
6. Evaluatie: voldoet aan de eisen van inspectie en commissies om voortgang aan te tonen.
  
De rapportages
“Op School”  biedt allerlei mogelijkheden voor  rapportages per individuele leerling, per groep en over de hele school. De leerkracht, intern begeleider en directie kunnen zo inzicht krijgen hoe de klas en hoe  de school als geheel functioneert, ook over langere tijd. Via een analyse van de rapportages kan alle gewenste informatie worden verkregen en kan ook de sociaal-emotionele ontwikkeling vertaald worden in opbrengsten.
 
Het THUIS formulier
In “Op School” is de thuisversie van de screening opgenomen. Dit is geen verplicht onderdeel van het programma maar kan worden gebruikt als daar aanleiding toe is.
Zeggen ouders van jullie leerlingen ook wel eens dat het kind thuis heel anders is dan op school? Laat dan de ouders de screening van de thuisversie invullen met onderwerpen in de thuissituatie. Leg in een gesprek de uitkomsten van de screening, ingevuld door de leerkracht en die van de ouders naast elkaar. Misschien beantwoordt het de vraag waarom het kind thuis anders is dan op school en kan er door ouders en leerkracht samen een aanpak voor worden afgesproken.
 
De leerlingenvragenlijst
“Op School”  biedt de mogelijkheid aan leerlingen aan te geven hoe zij zichzelf ervaren op school.  Er is een vragenlijst met 25 items ontwikkeld waarbij de leerling aangeeft hoe hij zich dan voelt. Deze leerlingenvragenlijst sluit naadloos aan bij het programma  voor de leerkrachten. Er wordt voortdurend gevraagd naar de gevoelens van de leerling in bepaalde situaties: blij-gewoon-boos- angstig/bang –verdrietig. De leerling mag per item met een smiley aangeven hoe hij zich voelt en kan daar ook een toelichting op geven. De items liggen op het vlak van de relaties in de klas, van het leren of de thuissituatie. Vanaf groep 5 (of als het leesniveau al eerder voldoende is) kunnen leerlingen deze lijst zelfstandig invullen. Jongere kinderen kunnen eventueel geholpen worden door de leerkracht.
De leerlingenvragenlijst vergroot het signalerend vermogen van “Op School” en kan zeer waardevol voor de leerkracht zijn om meer inzicht in de leerling te krijgen. Ook van deze uitkomsten kunnen rapportages worden gemaakt.
 
Werken met “Op School”
De meeste scholen zullen al een leerlingvolgsysteem hebben waar alle gegevens staan geregistreerd. Die gegevens kunnen worden gekoppeld aan “Op School” zodat de benodigde gegevens ook daarin kunnen worden opgenomen. Er is met Parnassys inmiddels een koppeling waarbij de gebruikers direct vanuit Parnassys naar “Op School” kunnen. Iedere school krijgt een beheerder die zelf gedurende het jaar het systeem op eenvoudige wijze up to date kan houden.
Wanneer de school heeft aangegeven met “Op School” te gaan werken dan zullen wij de benodigde formulieren toesturen.
 
Aanbod
Wij komen graag een presentatie van het programma geven. Wilt u het eerst eens met het management of de intern begeleiding bekijken of wilt u een korte presentatie in een teamoverleg, het is allemaal mogelijk. Voor scholen die na de presentatie echt geïnteresseerd zijn kunnen we een testschool maken met een aantal leerlingen. Scholen die mee gaan doen leveren vervolgens hun gegevens aan en wij zorgen ervoor dat alles wordt ingevoerd, het programma gebruiksklaar is en iedereen aan de slag kan gaan. Het team kan indien gewenst nog een instructiebijeenkomst krijgen.
Er is bewust voor gekozen geen verplichte inhoudelijke bijeenkomsten aan het gebruik van “Op School” te koppelen omdat de school wellicht al veel heeft gedaan aan scholing en/of begeleiding op het gebied van gedrag, werkhouding en groepssfeer. Natuurlijk kan dat wel worden ingekocht bij de Onderwijspraktijk Harry Janssens. De afspraken voor het gebruik van “Op School” worden vastgelegd in een overeenkomst.

Kosten
De kosten zijn € 0,80 per leerling per schooljaar en het eerste jaar wordt een instapbedrag gevraagd van € 600,00. Dat is inclusief het invoeren van de leerlingen, leerkrachten, intern begeleiders en directie. Ook wordt een instructie aan het team gegeven. Volgende jaren wordt € 55,00 administratiekosten voor het archiveren en het opnieuw invoeren van de gegevens gevraagd.

Dus het eerste jaar € 600,00 + € 0,80 per leerling.
Het tweede jaar en volgende jaren  € 55,00 + € 0,80 per leerling.

Voor Parnassys gebruikers
Wij moeten per leerling een bedrag van € 0,10 voor alle leerlingen van de school afdragen ook als “Op School’ niet voor alle leerlingen wordt gebruikt. Het in de lucht houden van de koppeling brengt voor ons zoveel kosten met zich mee dat wij de afdracht aan Parnassys niet langer voor onze rekening nemen. Die wordt doorberekend aan de scholen. Het gaat voor de scholen slechts  om een klein bedrag waarvoor ze het gemak van de koppeling terugkrijgen.

Andere mogelijkheden voor “Op School”

1.
Gebruik van de leerlingenlijsten
Benieuwd naar hoe de leerling zichzelf op school en thuis voelt? Zou dat overeenkomen met hoe de leerkracht dat inschat? Welk beeld geeft de groep als de leerlingen de lijsten zelf hebben ingevuld met smiley’s en/of woorden?

blij
gewoon
boos
verdrietig
onzeker/ bang

Scholen die werken met een ander sociaal-emotioneel volgsysteem zonder vragenlijst die leerlingen zelf in kunnen volgen of scholen die nog niet met een programma werken willen wellicht gebruik maken van onze leerlingenvragenlijst. Voor het gebruik daarvan kan nu een “Licentie leerlingenvragenlijst” worden afgesloten, los van het verdere gebruik van “Op School”.

Kosten licentie leerlingenvragenlijst: € 100,00 per schooljaar + € 1,00 per leerling. Voor het gebruik van de leerlingenvragenlijst wordt met de school het aantal leerlingen afgesproken waarvoor de lijst wordt gebruikt.

2.
Gebruik van “Op School” bij problematische groepen
Een groep geeft veel problemen. Waar moet je beginnen? Vul de screening en de leerlingenlijst in “Op School” in. Harry Janssens analyseert de uitkomsten op groeps- en individueel niveau en adviseert m.b.t. individuele handelingsplannen. Die kunnen vervolgens worden gemaakt in “Op School”.
Aanschaf van “Op School” is hiervoor niet nodig.

Kosten licentie “Op School voor problematische groepen”:
De school krijgt toegang tot “Op School” voor één groep. Van die leerlingen kan zij de namen invoeren en degenen die erin gaan werken. De screening wordt ingevuld. Ook kunnen er handelingsplannen worden gemaakt en de leerlingen kunnen indien gewenst de leerlingenvragenlijst invullen. Van alle onderdelen kan een rapportage en analyse daarvan worden gemaakt.
Na het invullen analyseert Harry Janssens vervolgens alle onderdelen. Op basis daarvan formuleert hij een advies. Ook inhoudelijk wat betreft de handelingsplannen. De school kan alle onderdelen als pdf opslaan.

Kosten: € 350,00 inclusief het eenmalige gebruik van “Op School”.

Eventueel bijkomende kosten
Wanneer de school de uitkomsten persoonlijk wil bespreken kan Harry daarvoor langskomen. Ook kan de betreffende groep door Harry worden geobserveerd.
Kosten: de uren die Harry daadwerkelijk bij de school is + een deel van de reistijd. Uurtarief: € 120,00

Demo
Belangstelling voor  “Op School”? Bekijk onze demo op www.op-school.nl

Downloads
Artikel: het sociaal-emotioneel leerling volgsysteem OP School: durft het te kiezen De tien basishandelingsplannen voor gedragsproblemenDe tien basishandelingsplannen voor werkhoudingsproblemen